Experimentando coa literatura

No proxecto de arte do alumnado de 3 da eso, en Lingua Galega, fixemos unha actividade relacionada coa poesía revelada e hoxe veño a falarvos dela.

A poesía revelada ou blackout poetry consiste en crear un texto, xeralmente unha frase poética, a partir doutro. É unha especie de xogo literario que xa practicaron poetas e artistas de vangarda a principios do século XX.

 

Trátase de crear un texto propio e orixinal, pero por outra, de conservar algo do autor, como se quedásemos con algunhas das súas ferramentas, as palabras. No meu caso fíxeno dun texto do libro Memorias dun neno labrego do autor Neira Vilas, e saquei esta frase:

O sol no inverno de neves e lobos é coma unha pedra, libre.

Blackout poetry/Poesía revelada

Fixemos durante o proxecto de artes unha actividade na materia de lingua galega titulada poesía revelada. Consistía en elaborar un texto poético a partir dun texto narrativo. Para realizar o noso texto hai que remarcar certas palabras que xuntas formen un poema con sentido propio, despois hai que tachar ou facer un debuxo tapando o texto narrativo pero deixando á vista as palabras que conformen o noso poema.

É unha idea orixinal do autor, debuxante e deseñador web Austin Kleon. Comezou a usar esta técnica para superar un bloqueo de escritor usando periódicos vellos. Este é un exemplo:

Comfort work - Austin Kleon

Ubú rey

Os alumnos de 4º Eso fomos ao teatro para ver a obra  Ubú rey, neste caso nunha versión de títeres do grupo arxentino Tres tigres.

Esta obra de teatro é dun dramaturgo francés, Alfred Jarry, que foi estreada no 1896 e que representa o que moitas veces pasa cando lle das

Ubú rey (El libro de bolsillo - Literatura) : Jarry, Alfred, Lozano, Wenceslao-Carlos: Amazon.es: Libroso poder a xente que non é capaz de manexalo. Neste caso, o rei chegou a matar para facerse co trono, (tamén pode ser pola presión que a súa familia poñía sobre el) pero unha vez que xa tiña o trono empezou a ter un complexo de superioridade sobre o resto.

É unha obra entretida pero que tamén ten un transfondo que toca temas sociais e políticos.

Tristes Armas, Marina Mayoral

Esta obra conta a historia de dúas nenas exiliadas a Rusia (Rosa e Harmonía) pola guerra civil daquel momento. Na súa estancia en Rusia terán clases, unha casa, e unha coidadora chamada María del Mar. Esta historia fala do que é a guerra, como sofre a xente dos distintos bandos e os camiños que che poden levar a facer isto, neste caso como podían sufrir estas dúas rapazas pero tamén como sufrían os seus pais. Na imaxe algúns dos denominados”nenos da guerra” a punto de ser embarcados para apartalos do conflicto.El regreso de los niños refugiados en Rusia | Público

Eu creo que é unha obra na que podes darte conta de todo o negativo que ten calquera guerra, por simplemente dúas personas que teñan pensamentos diferentes. Gustoume bastante, aínda que tes que prestar atención xa que na historia transcorren moitos anos.

Quedaos en la trinchera y luego corred, de John Boyne

Quedaos en la trinchera y luego corred comienza el día 28 de julio de 1914, el mismo día en el que el Imperio Austrohúngaro declara la guerra a Serbia y el mismo día en el que las nubes de guerra se verían en toda Europa hasta casi cuatro años y medio después.

La historia comienza con un niño, Alfie, que el día de su cumpleaños ve a su padre, lechero de profesión, entrar en casa vestido de militar, lo cual solo podía significar una cosa: se estaba llamando a voluntarios en toda Gran Bretaña y su padre se había alistado. El libro muestra desde la perspectiva de este niño cómo se ve la propia vida civil en una guerra: judíos provenientes de Praga enviados a la Isla de Man, las calles desiertas de hombres jóvenes, pues todos estaban en Francia, la dura vida de su madre, una mujer sola, que tiene que sacar a su hijo adelante sin ayuda de nadie, la peligrosa situación de los objetores, que eran perseguidos y cruelmente castigados a causa de “no ser patriotas”, las esperanzas de un niño que quiere volver a ver a su padre y que poco a poco se van diluyendo en el contexto de lo que sería una de las guerras más sangrientas de la historia, las duras secuelas de la guerra, no solo las físicas, sino las mentales, y la precaria situación de los niños en este contexto. Sin duda es un libro digno de ser leído, simplemente por las enseñanzas y valores que transmite.

John Boyne
John Boyne

Y me gustaría concluir con una de las frases que más me llamó la atención del libro: “Los críos de nueve años suelen cumplir diez antes o después. Son los críos de diecinueve los que tienen dificultades para cumplir veinte”.

Revolución, de Arturo Pérez-Reverte

Revolución es un libro que está ambientado en el contexto histórico de la Revolución mexicana y explica casi a la perfección el contexto sociopolítico de ese México revolucionario de principios del siglo XX.

El argumento del libro se basa en un joven llamado Martín Garret, un director de minas español al que la casualidad lleva ante la presencia del revolucionario Francisco “Pancho” Villa; también la casualidad hace que se enrole como guerrillero sirviendo en su ejército contra el gobierno dictatorial del Porfiriato; y también la casualidad es la que provoca que un simple empleado de minas termine tras muchos varapalos ayudando como artificiero a la guerrilla del coronel.

Creo que este libro es una obra muy buena, no tiene gran complicación a la hora de ser leída y tampoco una extensión tan grande. El título, Revolución, describe a la perfección y de una forma completamente comprensible la Revolución Mexicana y esa etapa tan convulsa en la historia de ese país. Es un libro interesante tanto en el aspecto histórico como de la narrativa, ya que sin ser un libro de historia al uso, puesto que no narra una historia que realmente haya pasado, hace que el lector logre entender la tesitura, tanto del pueblo mexicano como del protagonista de esta novela.

Acaso alguén pensa que o mundo sería igual sen……?

Hai uns días, os alumnos de 4º da ESO realizaron unha rutina de pensamento: vexo, penso, pregúntome. Tras ver esta pequena peza audiovisual,  elaboraron a súa particular listaxe de obras e personaxes que deixaron pegada nas súas vidas (cancións, libros, películas…). Porque, de verdade alguén pensa que seriamos os mesmos sen….?

Convidámoste a facer o mesmo: pensa, pregúntate, que incluirías na túa listaxe particular?

Campo de Fresas

Este libro es de Jordi Sierra  i Fabra y  trata sobre un grupo de jóvenes,  a uno de ellos le pasa algo y acaba en urgencias. Los padres de esa chica están tristes y le echan la culpa al grupo de amigos. A medida que transcurre la historia vas conociendo  lo que les pasa a cada uno de los personajes y también, a través de lo que le pasa a la protagonista, el resto de amigos tratan de ayudarla a ella pero también  a sí mismos.

                         

A mi lo que me gustó fue como los compañeros, ante la situación de su amiga, tratan de ayudar a los médicos para que la curen.

O lapis do carpinteiro – Manuel Rivas

É un libro precioso, expresa e ensina o fermoso que pode ser o amor entre dúas persoas, un amor que chega ata os momentos máis duros da vida, recordar a persoa que queres ata no momento no que pode chegar a túa morte. Ese amor que parece imposíbel polas circunstancias nas que vive.

Tamén é un libro no que atopamos un personaxe que sempre se adica a expresar a súa falta de empatía pola xente que non ten a súa mesma categoría, ou pola xente que non ten a súa mesma ideoloxía, e por unha persoa que lle marcou e convertiuse na súa voz imaxinaria. Sem embargo empeza a sentir empatía por esta parella e sobre todo polo home que é o encarcelado por ser republicano. Esa persoa que se convertiu na súa voz imaxinaria, fixo tanto por este home, que ata fixo que para el esta parella se convertise no mellor que puido coñecer na súa vida. Viu que o amor de verdade existe e, axudoulle a el a crer no amor.

É unha novela curta, que pola súa brevidade parece que pode ser lida por calquera persoa, pero non, ten a súa complexidade, para entender ao cen por cen o que quere expresar o libro con toda esta historia imaxinaria. Sempre hai que pensar que é imaxiaria, aínda que transcorre nun contexto histórico determinado, no que esta novela, podería chegar a ser completamente crible.

Manuel Rivas con este libro consagrouse como o escritor máis traducido en lingua galego. Un grande escritor que se non fose polo seu don na escritura non conseguiría semellante prestixio. Escritor que sempre tes que ler.